الشيخ البهائي العاملي (مترجم: على بن طيفور بسطامى)

24

منهاج النجاح في ترجمة مفتاح الفلاح (فارسى)

مؤكّده است چنانچه روايت شده است از حضرت پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم كه : لو لا ان اشقّ على امّتى لامرتهم بالسّواك عند كلّ وضوء يعنى : « اگر نترسيدمى كه دشوار باشد بر امّت من ، هر آينه مسواك را واجب گردانيدمى نزد هر وضو » . چه هيچ شك نيست كه لامرتهم به معنى لاوجبته عليهم است زيرا كه استحباب آن واقع است . و مصنّف - طاب ثراه - در رسالهء « اثنا عشريّهء طهارتيّة » گفته است كه : ظاهر اين است كه مسواك كردن را بر شستن سر دستها مقدّم بايد داشت بنا بر روايت معلّى بن خنيس كه از حضرت امام جعفر صادق عليه السّلام روايت كرده است كه : « مسواك كردن ، پيش از وضو ساختن است » . و در وقت مضمضه و بعد از وضو نيز تجويز شده است چنان كه شيخ شهيد - طاب ثراه - در كتاب « ذكرى » ذكر آن كرده . و استحباب آن در ضمن هر كدام از آنها كه به عمل آيد مجمع عليه علماست . و بعضى گفته‌اند كه : نزد هر نمازى سنّت است خصوصا در نماز شب بنا بر روايت ابن بكير كه از ابى عبد اللَّه عليه السّلام روايت نموده كه : « هر گاه به نماز شب برخيزى اوّل مسواك كن ، بدرستى كه ملكى مىآيد و دهان خود را در دهان تو مىگذارد ، و هر حرفى كه از دهان تو بيرون [ مى ] آيد در حال ربوده به آسمان مىبرد . پس بايد كه در آن وقت دهنت خوشبو باشد تا موجب نفرت آن ملك نشود » . و در فضيلت مطلق مسواك و اگر چه وقت وضو و وقت ارادهء نماز نباشد نيز روايت شده است ، از آن جمله از پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم روايت شده است كه : لكلّ شىء طهور ، و طهور الفم السّواك يعنى : « هر چيزى را پاك‌كننده‌اى است ، و پاك‌كنندهء دهن مسواك [ كردن ] است » . و هم از آن حضرت روايت شده است كه : نظّفوا طريق القرآن . قالوا : يا رسول اللَّه و ما طريق القرآن ؟ قال : افواهكم . قالوا : بما ذا ؟ قال بالسّواك . يعنى : « پاكيزه كنيد راه قرآن را ، گفتند : يا رسول اللَّه كدام است راه قرآن ؟ فرمودند : دهنهاى شما . گفتند : به چه چيز ؟ فرمودند : به مسواك » .